5 Ekim 2017 Perşembe

Girit Mantısı..

Bizim ufaklıkların bayıldığı bir lezzet bu..
Hazırlanışı da çok kolay.. Kıymayı kavurup, rendelenmiş soğanı ekliyorsunuz.. Sonrasında rendelenmiş patatesi de ekleyip kavuruyorsunuz, biraz tuz ve karabiber.. harcınız hazır..
Ben bazen içli köfte gibi de hazırlıyorum harcı, yani kıyma, soğan, dövülmüş ceviz, tuz, karabiber..
Yufkayı ister 6 ya ister 8 e bölün.. İster paçanga böreği gibi büyük, ister sigara böreği gibi küçük küçük sarın, çokça yapıp dondurucuya da atabilirsiniz..
Kapaklı bir tavaya bir parmak kadar su koyup ısıtın.. Su ısınınca hazırladığınız börekleri tavaya dizip, kapağını kapatın.. Kısık ateşte buharda pişecekler.. Çevirmeye gerek yok..
Tabağa alın, girit mantınız hazır.. Orjinalinde yoğurt ve yağda kızdırılmış pul biber ile servis ediliyor ama ben çocuklara etin yanında yoğurt vermediğim için demir emilimi açısından sade servis ediyorum..

Yemeğe Teşvik Yıldızları..

Konsantrasyon süreleri zaten sınırlı olan çocukların tabağın sonlarına doğru dikkatlerinin dağıldığı noktada yıldız uygulamasının tekrar motivasyon sağlaması açısından çok etkili..
Kendi kendine yemek yeme alışkanlığı ve doğru miktarda porsiyonlanmış tabağın bitirilmeden masadan kalkılmaması kazanılması gereken çok önemli değerler olarak görüyorum..
Çevremde gözlemlediğim durum açlıkla sofraya oturan çocuğun birkaç kaşıktan sonra kalkıp gitmesi.. Tabii bunda tabağının yiyeceğinden fazla miktarda porsiyonlanmış olmasının ya da yemek alternatifleri sunulmamış, yemek seçmeye yönlenmiş, farklı yiyeceklerin önemi ilgisini çekecek şekilde anlatılmamış olmasının da etkileri büyüktür..
Bizimkiler tabaktaki yemeğin bitmeden kalkılmayacağını bilirler.. Ama doğaları gereği konsantrasyon süreleri kısıtlı olduğu için yemeğin sonlarına doğru karındaki o açlık durumu da bastırılınca dikkatler dağılmaya başlıyor.. İşte tam bu noktada yıldız uygulaması çok işe yarıyor.. Yemeğe tekrar konsantre ve motive olmalarını sağlıyor.. Yemeğini bitiren yıldızını kapıyor, tabloda yerine yapıştırıyor..
Bir haftalık hazırladığım aşağıdaki yıldız takviminde tüm haftanın tüm öğünlerinde eksiksiz tüm yıldızları tamamlayana hafta sonu küçük sürprizler geliyor.. Ödül uygulamasından uzak, motivasyon amaçlı minik minik sürprizler sadece..

Not: Yemeğini yersen şunu alırım bunu alırım şu ödülü kazanırsın cümleleri doğru olmayan yaklaşımlar, çocuğun kafasında yemeğin sadece ödülle yenilebilecek kadar kötü birşey olduğu olgusunu oluşturuyor.. Alternatif yemekler sunun, sevmediği şeyleri farklı ve ilgisini çekecek sunumlarla daha lezzetli hale getirin, farklı farklı şeyler yemenin vücuduna etkisini keyifli yaklaşımlarla anlatın.. Mesela biz her bir gıdanın, vücutlarına mikroplar girdiğinde onlara nasıl "dışarı çık lütfen" dediğini taklit ediyoruz.. Bayılıyorlar buna.. Mesela içerken ara ara posaları geldiği için portakal suyunu içmekten hoşlanmayan kızıma, mikrop girince vücudunda portakal suyunun "çık dışarı, bi daha seni burada görmiyim" diye sesinin nasıl yüksek çıktığını, ama kurabiyenin mesela mikropla karşılaştığında sadece kısık bir sesle "çıkarmısınız lütfen" dediğini ama mikrobun onu duymadığını anlatıyoruz drama şeklinde.. Çok etkili oluyor ve çok keyif alıyorlar bu canlandırmalardan.. Hatta bazen tabağındaki sebzeleri ya da meyveleri soruyor, "anne mikroplar vücuduma girerse hangisinin sesi daha yükses çıkar" diye.. Anlatıyoruz tek tek.. Gözleri ışıldayarak gururla yiyor önündekileri, biliyor ki çok bayılmasa da bazen lezzetlerine vücudunda çok işe yarayacaklar..
Onları kazanmak öyle kolay ki..
Küçücük dünyalarına inmek gerekiyor sadece..

Ekmek..

Duruma göre haftada bir ya da iki kez ekmek pişer bizim evde..
Öyle makinede falan değil.. Geleneksel yöntemlerle ekşi mayadan ve döküm kapta..
Yıllardır o kadar alıştım ki buna, toplam süreç yarım saatimi almaz.. Dolaptan maya çıkar, ılınsın, bir bardak ılık su, biraz un ve az tuzla karıştır, ön maya hazır.. üzerini bezle ört 2-3 saat bekle.. Üzeri göz göz olduysa 2 bardak ılık su ve 1 kg unun kalan kısmını ekle, biraz yoğur, çok yoğurmaya gerek yok.. elma büyüklüğünde bir parçayı al mayalık olarak buzdolabına kaldır, ekmek hamurunu yağlanmış döküm tencereye koy kabarmaya bırak.. 2-3 saat kadar sonra 150 derecede 1 saat pişir..
Yapılan iş çok değil, karıştır ön mayayı hazırla, yoğur hamuru hazırla ve pişir.. Sadece 2-3 saatte bir unutmamak gerekiyor.. ve toplandığında yarım saatinizi almıyor.. Ama sonuç verdiğiniz emeğin çok çok üzerinde:


Hele hele evin içine yayılan mis gibi ekmek kokusu..
Çok zor değil, ne olur evde yapın ekmeğinizi.. Dışarıdan alınan gıdalar günden günden bizi öldürüyor, bunu unutmayın..
Buğday bile masum değil artık tohum politikası nedeniyle.. Kaldı ki ekmeğin içine konan diğer katkı maddelerini saymıyorum bile..

Tarhana..

Ara ara taze taze olsun yaparım tarhanamı.. Öyle mevsimini falan beklemem.. Dondurucuya acil tarhanalık durumlar için biraz kırmızı biber, domates ve havuç atarım, sıkışınca yapıveririm küçük miktarlarda.. ilk akşam hamuru hazırla, 2. akşam yoğur, 3. Akşam kabardıysa parçala ve ufalayıp kurut.. herbiri yarım saatimi almıyor.. O nedenle tarhana yapmak hiç büyümez gözümde.. mevsimi olsun olmasın sık sık yaparım bu nedenle..
Bu defa tam mevsimine geldi yapışım.. Daha önceki tarhana tarifimde çok sayıda sebze koyduğumdan bahsetmiştim.. Bu defa klasik yaptım..
2 soğan
1 baş sarmısak
2 domates
2 havuç
2 patates
1 kg kırmızı biber
200 ml yoğurt
ekşi maya
un
tuz
Sebzeleri doğrayıp buharda pişirdim, rondodan geçirdim.. Yoğurt, maya, tuzu ilave edip aldığı kadar unla yoğurdum..
Bu defa çorbaya yakışacağını ve besin değerini arttıracağını düşündüğüm bulgur, pirinç, kırmızı mercimek ve mısırı az suda haşlayarak süzdüm ve blenderdan geçirip ekledim hamura..
Üzerine bez örtüp mayalanmaya bıraktım..
Ertesi akşam hamurum kabarmıştı..

Unla yoğurdum tekrar, üzerini bezle örtüp tekrar mayalanmaya bıraktım..
Ertesi akşam unla minik minik daireler açıp masanın üzerine yaydım bıraktım.. Sabah kurumuştu, ufalayıp kevgirden geçirdim..
Bir bez üzerine yayarak kurutmaya bıraktım..
Bu aşamalarda fotoğraf çekmeyi unutmuşum:(
Ve işte tarhanam hazır..
Acil dışarı çıkışların en büyük kurtarıcısı.. Hatta öyle ki dışarı çıkarken çocuklar için aldığım sırtçantamda küçük bir poşet bulundururum her daim, sürpriz şeklinde uzayan gezmelerde çocuklar ne yiyecek diye düşünmem.. Kahvaltı yerine de geçmesi süper bir artı.. Bir de küçük bir paket erişte tabii:)

Alternatif Aktiviteler: Bahçe Parkuru..

Çok basit malzemelerle çocukların çokça keyif alacağı minik istasyonlar oluşturup onlara bir parkur oluşturabilirsiniz..
Bahçeniz yoksa evin içinde de odadan odaya kıvrımlı çizgiler çizip, altından üzerinden geçebileceği kutu gibi şeyler koyup, üzerinden atlayabileceği ya da içinden geçebileceği karmaşık ipler gerip keyifli parkurlar oluşturabilirsiniz.. Bu tamamen sizin hayal gücünüze kalmış..
Parkuru oluşturduktan sonra o alanda çocuğunuzu asla yalnız bırakmamak koşuluyla tabi..
Bizim bahçe parkuruna gelince:
Önce bir ipi yere kıvrımlı bir şekilde bırakıyorum, üzerinden yürüyerek başlıyor parkur.. Tebeşirle de çizilebilir aşağıdaki gibi..

Sonra ip merdivene çık in..

Sonraki istasyon çite sıkı sıkı dayadığım kalaslara tırmanma ve aynı şekilde geri geri iniş.. Bahçenin kenarında atıl şekilde duran kalasları değerlendirdim bu noktada..

Sonraki istasyon bar.. Eski rustik perde demirinin bir ucunu ağaca bir ucunu duvara sıkı sıkı oturtunca oldumu sana bar.. Tutunup 10a kadar sayarak asılı durma bu istasyondaki görev..

Bir sonraki aşama ağaca tırmanma.. Burada yine ağaca sıkı sıkı dayadığım kalaslar onları ağaca tırmanma konusunda çok motive ediyor..

Sonraki durak bir denge istasyonu.. Yere değişik biçimlerde dizdiğim ağaç kütüklerinin üzerinden atlayarak dengelerini bozmadan geçmeye çalışıyorlar..

Bir sonraki duvara tırmanma.. Yine kalaslar üzerinden bu defa epeyce yüksek bir duvara çıkıp aynı şekilde geri inmeye çalışıyorlar..

Sonraki istasyon yine bir denge çalışması.. Taşlar üzerine koyduğum tahta yol üzerinde hiç düşmeden karşıya geçmeye çalışıyorlar..

Önde duran ise asılıp sallanmaları için hortumu kesip bir çamaşır ipinden geçirerek ağaca bağladığım basit bir sallanma ünitesi.. sonraki adım da o..Yine asılıp 10 a kadar sayıyoruz..
Bundan sonrası son istasyon yani mükafat artık.. Yere aralıklarla yerleştirerek bir sonraki istasyona kadar bir güzargah oluşturduğum hulahup çemberlerinin içine çift ayak zıplayarak ulaşıyorlar bu son istasyona.. Ağaca bağladığım tırmanma haladının ucuna bir de zıp zıp toplardan bağladım.. Halada tutunup asılarak topun üzerine atlıyorlar..
Parkur başından beri takip ettiğimiz süre burada durduruluyor artık.. sonrası keyif.. Sallıyoruz istedikleri kadar..

Süre tutma olayı onları motive etsin diye başladığımız birşeydi, yoksa bir yarış mantığına girmelerini asla tasvip etmiyorum.. Ama öyle enteresan ki bir önceki sürenin altına iniyorlar her seferinde, bu da beni oldukça şaşırtıyor.. Çocukların keyifle yaptığı herşeyde acayip sonuçlar alınabiliyor..
Haftada bir gün jimnastik derslerimizde yapıyoruz bu parkuru.. Diğer zamanlarda da diledikleri gibi oynuyorlar bu basit ama onlara oldukça çok keyif veren bu malzemelerle..
Aslında bu parkura eklemek istediğim birkaç küçük şey daha var ama hazırlamak için fırsat yaratamıyorum.. minik bir tırmanma duvarı gibi, denge ipi gibi (slackline) vs vs..
Ağaca çıkmaya ve tırmanmaya çokça teşvik etmeye çalışıyorum onları.. Ağaç bambaşka bir kültür çünkü..
Bir de ip tünelimiz vardı, istasyonlarımız arasında onu atladım:

Söylediğim gibi çok basit malzemelerle çocukların dünyalarına çok büyük şeyler katabilirsiniz.. Yeterki yapmak isteyin..
Baksanıza şu küçük sıpaya:


Alternatif Aktiviteler: Ebru..

Evinize bir ebru kiti alarak keyifli çalışmalar yapmak mümkün.. Çocuklar çok fazla keyif alıyor bundan.. Kitre adı verilen solüsyonu kaba döküp üzerine boya damlatarak biz adı verilen çubuğu yardımıyla solüsyonun üzerindeki boya damlalarına istediğiniz şekli veriyorsunuz..sonra bir A4 kağıdını üzerine kapatıp solüsyon üzerinde oluşan deseni kağıda aktarıyorsunuz.. Kuruyunca eseriniz duvardaki yerini alıyor..

Alternatif Aktiviteler: Mozaik..

Mozaik çalışmalarının birkaç versiyonu mevcut.. Sticker, taş ya da boncuk, boyama..
Hem motor becerilerinin gelişmesi hem de düşünme becerilerini geliştirmesi açısından çok faydalı buluyorum..
Her yaşa uygun bir versiyon bulabilirsiniz..
Bizim evdekiler bunlarla haşır neşir:



Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...